Auteursarchief: Jacqueline

Veranderlijk

De ochtend is alweer voorbij. De winterretraite waar ik naar uitkeek, is nu een wonderschone herinnering. Ontmoetingen met mensen, relaties, boosheid, banen, huizen, reizen, er is niets dat blijvend is. Alles is veranderlijk. Dat is griezelig voor mijn psyche, die houvast zoekt. Dat is ook haar functie, het heeft overlevingswaarde en helpt bij het opgroeien, maar het is niet hoe de werkelijkheid is.

De werkelijkheid is veranderlijk. We kunnen niets vasthouden. Dat merken we goed in deze periode, er is veel anders dan we gewend zijn. Daar zitten fijne kanten aan, zoals minder reistijd, rustiger agenda, minder luchtvervuiling, maar er is ook verlies. Verlies van aanraking, elkaar regelmatig zien, bezigheden waar we van houden. Die verlieskanten zijn moeilijker. Het geeft gevoelens van verdriet, eenzaamheid, stress. Vaak verzetten we ons daartegen, wat meer lijden geeft.

Verlies
We zijn niet zo op ons gemak met verlies en veranderlijkheid. Terwijl het heel nabij is, iedere dag is er ook doodgaan. Er gaan fysiek mensen dood, maar het doodgaan zit ook in het voortdurend voorbijgaan van dingen. Van gebeurtenissen en ontmoetingen, maar ook van bloemen die verwelken, de groenten die opgegeten worden, de mooie jas die versleten is.

Nieuw
En er ontstaan weer nieuwe dingen. De lente, ontmoetingen, een nieuwe jas. Doodgaan en leven, komen en gaan, zijn inherent aan hoe het is. Als ik me niet verzet tegen veranderlijkheid, als ik rust in mijn aard, blijkt precies die herkenning van veranderlijkheid, stroming te zijn, geluk en zorgeloosheid. Hoe kan dat? 

De grond van onze geest is onbewogen en verandert niet. Soms ervaren we dat als een diepe stilte in ons. Een stilte die door alles heen is. Een onverklaarbare vrede, een helemaal goed zijn precies zoals het is. 

Onbewogen en levendig
Die onbewogenheid is niet afgescheiden van de levendigheid. Ons gewaarzijn is zowel onmetelijk ruim en onbewogen als kennend. Gewaar. Er verschijnt vanalles. Dat tegelijkertijd ruim is, niet vast. 
Veranderlijkheid is hoe het leven is, niets is blijvend, alles komt en gaat, en als we ons daar niet tegen verzetten, landen we in de onmetelijke ruimte en compleetheid van onze aard. Er wordt een geluk en lichtheid voelbaar die onafhankelijk zijn van omstandigheden. Wat er ook verschijnt, wat je ook waarneemt. herken je als een uitdrukking van jouw gewaarzijn. 

Zijnsoriëntatie
In Zijnsoriëntatie is onze vrije aard, die in verbinding is, uitgangspunt van het pad. Het is een pad van levenskunst. Onze aard is enerzijds heel nabij, zo nabij dat we er aan voorbij kijken, anderzijds vraagt het door onze gewoontepatronen en beschermingsmechanismen, beoefening om wie we zijn te herinneren en belichamen. Dit beoefenen kun je al helemaal doen in een besef van compleetheid, nu al goed.

Wil je kennismaken met Zijnsoriëntatie of ben je hiermee al bekend en wil je je beoefening verder verdiepen? Je bent van harte welkom! In de lente starten verschillende cursussen. Kijk onder aanbod voor meer informatie en data.

Verder lezen:
* Hans Knibbe, Zie je bent al vrij!, Asoka, 2014
* Joan Halifax, Being with dying, Shambala Publications, 2008
* Yongey Mingyur Rinpoche, In love with the world, Bluebird, 2019

Bodhitv.nl over Dzogchen met o.a. Hans Knibbe
Bodhitv.nl ging op onderzoek uit naar Dzogchen. Een gesprek met onder andere Hans Knibbe over de herkenning van onze oorspronkelijke aard en de kunst van niet-doen. Zie bodhitv

In verbinding

Op het moment dat we onze illusie van afgescheidenheid opgeven, bevinden we ons in een gevoelig, open en licht universum waarin alles in vreugdevolle verbinding staat met al het andere.” (Hans Knibbe)

Vanuit ons dagelijks zelf zijn we op weg, vaak zonder dat we het in de gaten hebben vanuit een ongerustheid. Er is iets niet-goed aan ons of aan de wereld. We gaan op weg om het te fixen, zodat we alsnog goedheid ervaren en kunnen ontspannen. Het klopt ook dat er veel pijnlijks is. Doordat we echter op weg gaan en daarmee niet aanwezig zijn bij hoe het is, leven we opgetrokken en raken we steeds verder van huis. Wat is die ongerustheid die in ons leeft, het idee dat er iets mis is met ons en met de wereld?

De aanname van niet-goed zijn

Als kind ontwikkelen we een psychologisch zelf in de ontmoeting met belangrijke anderen, zoals onze ouders. Waar de ouder het kind ontmoet, ontstaan zelfbeelden, beelden van de ander en van de relatie. Door deze beelden kan het kind zich hechten. Op de gebieden waar we als kind niet ontmoet zijn, is er een leegte in onze psyche: er ontstaan hier geen beelden. Een kind ervaart dit als niet-bestaan, wat onverdraaglijk is. De woede hierover kan het niet op de ouder richten, omdat het afhankelijk is.

Het niet-gezien worden in een aspect van ons, vertalen we als kind onbewust als niet-goed, waardeloos of niet belangrijk zijn. Dit slecht-voelen is een totaal-ervaring: een kind kan nog niet nuanceren. Het slecht voelen is te bedreigend om toe te staan en drukken we weg. Ook het aspect dat niet gespiegeld werd, de contactloosheid en de intense emoties die dit wakker maakt, verdwijnen uit beeld. Tegelijkertijd proberen we alsnog liefde te krijgen, gezien te worden. 

We gaan ons best doen, hard werken, ons aanpassen, aardig zijn, grapjes maken, we gaan helpen of opvallen. Het zijn kwaliteiten die we als kind onbewust, als overlevingsstrategie, inzetten. Het verdrietige is dat we op deze plekken niet meer in relatie zijn, ons handelen komt niet voort uit het contact dat er is. Het vervult ons daarom ook niet. Het put ons uit.

Als volwassene

Wanneer we volwassen zijn en ons hart openen, bijvoorbeeld in een intieme relatie, in werk dat belangrijk voor ons is of op een pad van levenskunst, laten we onze defensies los en worden we raakbaarder. We komen meer tot bloei en tegelijk komen ook onze pijn en slecht-zelfgevoelens tevoorschijn, vaak op de primitieve wijze waarop het kind dit heeft ervaren. Dit kan intens zijn en vraagt stuurmanskunst om hiermee om te gaan, en het zicht – dat onze aard vrij en heel is – niet te vergeten.

Heelheid

Onze aard is van nature ongeschonden en onbegrensd. Ook al heeft onze psyche een duale gewoonte, dit doet niets af aan onze vrije aard. Ook onze psyche is hiervan gemaakt. Dualiteit is een constructie, die ons heeft helpen overleven en opgroeien. Het zijn concepten, gemaakt van onze open aard, die nooit vast is geweest, nu niet vast is en nooit vast zal zijn. Wanneer we dit zien en ons gewicht leggen in de openheid van onze geest, ervaren we heelheid. Onze hart ontwaakt. We herkennen dat we in verbinding zijn, en zien en ervaren in iedere cel en door alles heen basale goedheid.

Basaal goed

Het is een toon van ons hart, die inherent is aan ons wezen. Vaak staat het haaks op hoe we over onszelf en andere mensen denken. Er is ongerustheid in ons. We hebben het idee dat er iets mis is met ons. Dat we goed moeten worden. We werken hard in verbeterprojecten, aan onszelf of aan de wereld. En het is natuurlijk ook zo dat er veel lijden is en lelijke en schadelijke aspecten zijn in ons leven en in de samenleving. Het is echter een wezenlijk verschil of je je beginpunt legt in al goed-zijn of in ‘er is iets mis met mij’. Wanneer we met liefdesogen leren kijken naar onze verkrampingen, herkennen we deze als gekwetste liefde en kan het zich in vrije vorm ontvouwen.

Het pad van levenskunst

Op het pad van levenskunst is het belangrijk om te starten bij je vrije aard die inherent in verbinding is. Doe je dat niet, dan wordt ook je pad een verbeterproject, en versterk je je neurose. Het is niet te voorkomen dat onze psyche openende ervaringen en inzichten, strategisch wil inzetten. Wel kunnen we dit leren herkennen, en steeds weer ons gewicht leggen in verlichting. Ook kunnen we expliciet basale goedheid herinneren en beoefenen, om zo een tegenwicht te bieden aan ons superego en aannames van slechtheid en vijandigheid.

Gezonde zelfliefde

Gezonde Zelfliefde is een werkvorm, ontwikkeld door Hans Knibbe in samenwerking met de beroepsvereniging. Voor ons als westerse mensen, levend in een individuele prestatiemaatschappij met veel informatie en stress, is het veelal noodzakelijk om energetisch te landen, ons goed-fout denken los te laten en te leren liefdevol en helder nabij onszelf te zijn. In de gelijknamige cursus leer je toegankelijke werkwijzen om contact te maken met jouw aard die in verbinding en vrij is. Dit geeft een goed uitgangspunt om passende antwoorden te ontdekken in het leven van alledag. Wanneer je gewicht ligt in jouw compassievolle hart, kun je ook gegrond en compassievol bij anderen zijn. Gezonde Zelfliefde is daarmee niet alleen een gift voor jezelf maar ook voor de wereld.

Doe je mee?

De cursus Gezonde Zelfliefde wordt op verschillende plaatsen in het land gegeven. Daarnaast heeft Hans Knibbe een boek geschreven over dit thema.  Op 30 september start ik met een cursus van 8 bijeenkomsten in Nijmegen. Voor meer informatie zie onder cursus gezonde zelfliefde

Heb je belangstelling om een goede meditatiepractice op te bouwen om je dagelijks te herinneren dat je al vrij en al in verbinding bent, als basis van jouw pad? Op vrijdag 9 oktober start een nieuwe groep de cursus zijnsgeoriënteerde meditatie. Meer informatie vind je onder meditatie

 

Zorgeloos Zijn

Hoe als je je met zorgeloosheid kon omringen en dat dat je ruimte was  (Bert Schierbeek)

Een zin die ik al jaren prachtig vind, en die me herinnert aan onze vrije aard: los en in verbinding. Zorgeloos Zijn wil niet zeggen dat je geen zorgen hebt,  maar je weet of ervaart dat je ruimer bent dan je gedachten en gevoelens. Er is een lichte toon door alles heen. Die lichte toon van moeiteloos gemak is een toon van onze vrije aard. Die al vrij ís, precies zoals we nu zijn: we hoeven niet vrij te worden. Hoe kun je dit vaker ervaren en grondtoon van je leven laten zijn?

De werkelijkheid is open, houvastloos. Alles wat we voelen, denken, zien, iedere waarneming is veranderlijk. Niets is vast. Voor onze psyche is dit niet te hebben: haar functie is om houvast te creëren. De kunst is om dit niet te corrigeren, maar om een ander, ruimer, zicht te herinneren. We zien dan dat we niet lijden aan hoe het is, maar aan ons verzet er tegen. Het zoeken van houvast en het op weg zijn, laat ons van huis gaan. We willen het leven, onszelf of de ander anders hebben dan het is. Het anders willen hebben creëert spanning en lijden. Waar je je tegen verzet is er immers al: je neemt het al waar. Het paradoxale is dat je door je te verzetten, het juist vastzet. Wanneer je waar laat zijn wat al waar is, ontspan je en land je in de ruimte van jouw geest. Dan blijk je ruim en helder, sensitief en stromend te zijn. Dan blijkt dat je de pijn die je ervaart, kunt hebben.

Er is geluk dat voortkomt uit fijne gebeurtenissen en ervaringen: een ontmoeting, een grote liefde, de zon die schijnt, een nieuwe baan, vakantie, doen wat je graag wilt. Dit geluk is weldadig; en geeft een evenwicht aan verlies en nare gebeurtenissen, die onlosmakelijk verbonden zijn met het leven. Het genoemde geluk echter is afhankelijk van omstandigheden. Er is ook een inherent geluk in ons, dat onafhankelijk is van omstandigheden en niet hetzelfde is als zonder pijn en zorgen zijn. Precies zijn waar je bent, blijkt geluk te zijn.

Het is eenvoudig, en tegelijk vaak niet gemakkelijk om precies hier te zijn. Onze psyche is gericht op overleven en heeft een sterke drive om op weg te zijn. Vaak zitten we in onze gedachten en emoties. Een belangrijke beoefening is om dit te herkennen en je verhalen, steeds opnieuw, los te laten.  Je laat de gedachten en emoties waar je mee samenvalt, los en gaat met je aandacht naar een door jou gekozen onderwerp, bijvoorbeeld de ademhaling of je lichaamssensaties.

Er ontstaat ruimte, je ervaart grond, en je ziet dat de werkelijkheid zowel ruim als steeds weer nieuw is. Vaak wordt ook een rust voelbaar, een diepe stilte. Met al het veranderlijke, is er ook iets in jou dat onbewogen is. Niet aangedaan, niet aangetast door wat dan ook.

Meditatie zie ik als inspirerend en ondersteunend in het leren zien dat je al vrij bent. Te verwelkomen wat er in je leeft, te landen in jouw hart, en alles te leren zien als een expressie van jouw open aard.

Wil je ook zorgeloos Zijn beoefenen? In de zomer geef ik op een aantal woensdagochtenden van 9:00 tot 10:00 uur meditatieles online. De komende data zijn: 19 augustus en 26 augustus. Na de zomer beginnen er nieuwe cursussen meditatie, Gezonde Zelfliefde en padcoaching. Je bent van harte welkom!

Met nieuwe ogen kijken

De merels zijn er weer, en bezingen de lente. Aan bomen en struiken barsten iedere dag meer knoppen open, de magnolia staat al vol in bloei. De lente symboliseert voor mij het nieuwe. De frisse ochtenddauw, het zachte voorjaarslicht, nieuwsgierig naar de dag die open voor me ligt.

Wat betekent het om nieuw te zijn?  Wat beteken het in deze indrukwekkende en ingrijpende periode? Als ik start bij openheid, wat komt er dan in mij tevoorschijn? Hoe draag ik bij aan het geheel? Wat vraagt het van mij, aan goede zelfzorg en keuzes?

Openheid

Als we precies kijken, is ieder moment nieuw en fris. Wat we nu waarnemen was er niet eerder. Het komt ook niet terug. En waar is dit moment nu? Het is niet te pakken, het is steeds weer nieuw, open en houvastloos. Zo kijken we meestal niet: we zijn gewend om plaatjes te plakken op wat we waarnemen. We vormen beelden en interpreteren deze. Dat is noodzakelijk geweest in ons opgroeien: zo leren we ons te oriënteren en te overleven. We leren in een gemeenschap te leven. We vergeten echter dat het plaatjes zijn. De betekenissen die we toekennen aan onze waarnemingen, zijn onze interpretaties, en niet de werkelijkheid.

De werkelijkheid is niet vast

Dat is een verstrekkend inzicht: normaal gesproken denken we dat we leven in een gedeelde en concrete werkelijkheid. Dat blijkt niet waar te zijn: ieder leeft in zijn of haar subjectieve werkelijkheid. En die werkelijkheid is niet vast: mijn gevoelens, gedachten, wat ik zie, hoor, ruik, is niet vast te pakken. In onze gewoonte maken we het solide, maar het zijn ervaringen die komen en gaan.

Er is nooit iets vast geweest. Voor onze psyche is dat een griezelig besef. Maar iets in ons weet dat het waar is. Onze vrije aard herkent dat het open is. Dat de werkelijkheid open is. Er is niets in ons, in anderen, in het leven, aan te wijzen dat vast is. Waar dat voor onze psyche angstig is, is het vreugdevol voor onze vrije liefdevolle aard. Het is vreugdevol, omdat het is hoe het is. Landen in hoe het is, is landen in verbinding, in heelheid. Je bent thuis. Vrij met wat er ook verschijnt. Inclusief angst, pijn, afkeer, en wat er ook maar leeft in ons. Het is er, en het is niet vast.

Ieder moment is dus nieuw. En natuurlijk vraagt het herinnering en training om dit vaker te zien, en dit als startpunt te nemen van je leven. Maar dit herinneren kun je ieder moment doen. Het is immers al zo.

Meditatie

In meditatie beoefen je dit op verschillende manieren. Zo is het moment waarop je gaat mediteren, een breuk maken met je dagelijkse gang. En daarmee een herinnering aan dat het mogelijk is om je verhalen en gedachtenlijnen los te laten. Te herinneren dat je ruimer bent.
Ook leer je op een nieuwe manier kijken. In het boeddhisme kennen ze de term beginner’s mind. Een mooie term om te herinneren aan kijken met een open blik. Alsof je voor het eerst ziet. En het leuke is: je ziet het ook voor het eerst. We doen wel of we het kennen, en dat is handig, maar we leven daarmee niet in de open werkelijkheid. In meditatie in beweging bijvoorbeeld volgen we met een open aandacht de sensaties van de beweging. Het blijkt een hele training te zijn om de concrete waarneming (mijn arm) los te laten en sensaties te volgen. Je leert er subtieler door waar te nemen, en de werkelijkheid als stromend te herkennen.

De kunst van gelukkig zijn

Ook in visualisaties en in rusten in de openheid van je geest, beoefen je nieuw-zijn. Je leert je vrije stralende aard kennen, die tevoorschijn komt als je houvasten loslaat. Nieuw durft te zijn, inclusief alles wat leeft in ons. De kunst van houvastloos gelukkig zijn. Hans Knibbe zegt hierover:

Nieuw durven zijn vraagt loslaten van patronen en beelden die je hebt over jezelf, de ander en het leven. Het vraagt thuis leren blijven, in contact met jouw basale goedheid en in verbinding met anderen. Dan ervaar je een inherente wijsheid en liefde van waaruit jij bijdragend bent.

Wil je kennismaken met meditatie?                                                                                                      Je bent van harte welkom bij de online compassie-meditatie op zondagochtend van 10 tot 11 uur. Ook kun je meedoen aan de kennismakingsworkshop op zaterdag 12 september. Informatie over deze en andere trainingen vind je onder aanbod. Heb je vragen of wil je je aanmelden, dan kun je contact met mij opnemen via info@zo-wil-ik-leven.nl of 06-26810402.

Verder lezen:
* Hans Knibbe, Zitten in Zijn, Milinda Uitgevers, 2020                                                                              * Hans Knibbe, Zie je bent al vrij, Milinda Uitgevers, 2014
* Pema Chödrön, Omarm de wereld, Uitgeverij Ten Have, 2013
* Mingyur Rinpoche, Je leven een bron van vreugde, Servire, 2007 (Op dit moment alleen tweedehands verkrijgbaar. Nog wel in het Engels onder de titel The joy of living)